Jezelf zijn

Een tijdje geleden was ik aanwezig bij een bijeenkomst van Driekant in Zutphen. Deze middag was specifiek georganiseerd voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Stuk voor stuk mensen met een verhaal; een geschiedenis waardoor ze op dit moment niet geaccepteerd lijken te worden in de ‘normale mensen maatschappij’. Mannen en vrouwen, jong en oud. Sommigen vroeger heel succesvol en weer anderen die hun leven lang al te kampen hebben met ‘anders zijn’.

Tijdens de evaluatie aan het einde van de middag gaf bijna iedereen aan dat ze zo het gevoel hadden dat ze echt zichzelf mochten zijn in dit mooie bedrijf. “Jezelf zijn”, ja, dat klinkt erg mooi en prettig, maar wat houdt dat eigenlijk precies in? Wanneer ben je echt jezelf en ligt dat aan de omgeving? En, als je niet jezelf bent, wie ben je dan wel? Passen we ons niet altijd een beetje aan en is dat erg? Stof tot nadenken!

Acceptatie als uitgangspunt
Het gevoel van jezelf kunnen zijn heeft denk ik te maken met dat je je op je gemakt voelt omdat je (bewust, maar vaak onbewust), niet de hele tijd hoeft te scannen wat de rest van de groep uitzendt aan verbale en non-verbale signalen ten aanzien van jou. Want dit kost natuurlijk heel veel energie; je bent als het ware constant druk met checken of je wel geaccepteerd wordt. Wanneer je helemaal het gevoel hebt dat je in een bepaalde groep jezelf kunt zijn, is acceptatie juist het uitgangspunt; je wéét gewoon dat je geaccepteerd wordt. Hierdoor voel je rust en ben je ook veel beter in staat het contact met de ander(en) aan te gaan.

Ken uzelf
Dit zie je vaak bij familiebanden en mensen die samen een lange geschiedenis hebben. Op andere plekken lijkt acceptatie nog steeds iets waar we actief iets voor moeten doen; ons een klein beetje aanpassen. Bij de sportclub, tijdens bijeenkomsten, op de verjaardag van de buren etc. Ik vind dat op zich niet zo gek problematisch, maar het is wel heel belangrijk dat we er voor waken dat we ons niet zodanig aanpassen dat we onszelf kwijtraken. En laten we wel wezen; de enige die hiervoor verantwoordelijk is, ben je zelf. Niet voor de ander(en), maar juist voor jezelf en je eigen ‘geluk’ of welzijn. Hiervoor is het essentieel –en ik denk dat het op dit punt ook vaak mis gaat- dat je zelf ook weet wie je bent; wat je voelt, waar je grenzen liggen, wat je leuk vindt en wat niet, en dat je jezelf hierin accepteert. Dit straal je automatisch uit waardoor ‘de rest’ het ook geen probleem vindt om jou te accepteren. Gewoon zoals je bent..

Tenslotte: ik wil hiermee niet insinueren dat ‘jezelf zijn’ een kwestie is van een knop omzetten en klaar. Ik geloof dat het een levenslang proces is van contact houden met jezelf, je bewust zijn van wat je denkt en voelt en weten op basis waarvan je bijvoorbeeld je beslissingen neemt. Van goed en helder communiceren hierover. Van fouten maken en leren.